Atharvaveda Paippalāda — Kāṇḍa 11

अनुवाक २ ॥ काण्ड ११ वृषा ते ऽहं वृषण्यन्त्यै गर्भं दधामि योन्याम् । यदि देवपरिष्ठिता प्रजां तोकं न विन्दसे

धाता ते तं सिनीवाली वरुणानी प्र यच्छतु । पुमांसं पुत्रम् इन्द्राणी शतदायं दधातु ते

संवृतस् ते वक्षणासु गर्भः पुंसा पुमान् कृतः । सर्वाङ्गस् तन्वोर् जायताम् अग्निर् इवारण्योर् अधि

धत्स्व वीरं कर्मण्यं प्रस्वं त्वावध्रिम् अवशां कृणोमि । आत्मनस् ते लोहिताद् गर्भः संवर्ततां वृषा

त्वष्टा पिंशतु ते प्रजां धाता तोकं दधातु ते । राका सीव्यतु सूच्या भूतस्येशाना भुवनस्य देवी

सिनीवालीम् अनुमतिं राकां गुङ्गुं सरस्वतीम् । देवानां पत्नीर् या देवीर् इन्द्राणीम् अवसे हुवे

अभिन्नाण्डा वृद्धगर्भा- -अरिष्टा वीरसूर् इयम् । वि जायतां प्र जायतां बह्वी भवतु पुत्रिणी

परि सृज गर्भं धेहि माशाः प्र च्योष्ट लोहितम् । अनूनः पूर्णो जायताम् अश्रामोरन्वो अपिशाचधीतः

त्वं दधासि द्विपदे चतुष्पदे गर्भं प्रजाम् एजते विश्वरूपाम् । कनिक्रदद् वृषभो वीडुशेपाः प्रजापते तन्वां धेहि गर्भम्

अभिक्रन्दं स्तनयं धेहि गर्भं विद्योतमानः पवमानो वीरुद्भिः । पर्जन्येमां पृथिवी रेतसावत- -अपां रसैर् ओषधीनां पशूनाम्

आ ते नयामि वृषणं यः प्रजानां प्रजापतिः । स ते दधात्व् ऋत्वियं गर्भं योन्यां विजां प्रजाम्

ये वृषाणो गर्भकृत ऋत्वियानां समेनसः । तांस् ते ह्वयामि तद् उ ते सम् ऋध्यताम्

अग्नेष् टे त्वष्टुर् वरुणाद् इन्द्रात् सोमाद् बृहस्पतेः । पुत्रं ते पुत्रकामायै देवेभ्यो निर् ममे प्रजाम्

अङ्गाद् अङ्गात् सं स्रवतु तद् योनौ प्रति तिष्ठतु । प्रजा ते वक्षणाशया तत् ते बीजं वि रोहतु

अत्ससो यमनं ससो ऽभूतिर् यक्ष्मम् अजीजनत् । इमं सहस्रभाग् इन्द्रो विशरं नाशयाति ते

यः कार्यो यश् च कृतः स्वयंजा उत हार्यः । देवा इन्द्रज्येष्ठा विशरं नाशयन्तु ते

विशरस्य विजृम्भस्य- -इषुर् माता धनुष् पिता । आदित्याः पुत्रा आदित्या विशरं नशयन्तु ते

धन्वनो ज्याया इष्वा अपस्कम्भस्य बाह्वोः । अपाष्ठाच् छृङ्गात् कुर्मलाद् विशरं नाशयामि ते

अलवती रुरुशीर्ष्ण्य् अथो यस्यायो मुखम् । देव्यै पर्जन्यरेतस इषवे कृणुता नमः

याम् अत्रयो अङ्गिरसो गोतमा वीरुधं विदुः । तया भरद्वाजः कण्वो विशरं नाशयाति ते

यस् त्वा स्त्रैणाद् अपसरो यः पुंसो अध्यारुहत् । आक्लान्तं संक्लान्तं स्नाव तद् उ ते कल्पयामसि

वात इवाभ्रं च्यावयामि यक्ष्मं ते तन्वस् परि । वाचा यच् चक्रुस् ते गुरु तद् ऋचा लघु कृण्मसि । तेनाहम् ऋतोद्येन विशरं नाशयामि ते

यथा न सत्यं पुरुषः सदा वदितुम् अर्हति । विष्कन्धं त्वद् अपशरं विशरं पुष्ट्यामयम् । जम्भं हनुग्राभं शङ्खं तान् अजेना अजामसि

शुनम् इद् व ओषधयो वि दधे भेषजाय कम् । धनायुवः सनायुवः पुरुषं पारयिष्णवः

आत्मत्राणि देवजूता वीरुधायुष्या कृता । तयाहम् इन्द्रदत्तया विशरं नाशयामि ते

अलस्य व्यञ्जनस्य वेष्टनस्योत पर्णधेः । ग्रन्थेर् ज्याया इष्वा विशरं नाशयामि ते

साकं विष्कन्ध प्र पत चाषेण किकिदीव्या । साकं वातस्य ध्राज्या सह नश्य निहाकया

जङ्गिडो ऽसि जङ्गिडो रक्षितासि जङ्गिडः । द्विपाच् चतुष्पाद् अस्माकं सर्वं रक्षतु जङ्गिडः

या गृत्स्यस् त्रिपञ्चाशीः शतं कृत्याकृतश् च ये । सर्वान् विनक्ततेजसो ऽरसान् जङ्गिडस् करत्

अरसं कृत्रिमं नाडम् अरसाः सप्त विस्रसः । अपेतो जङ्गिडामतिम् इषुम् अस्तेव साधय

कृत्यादूषण एवायम् अथो अरातिदूषणः । अथो सहस्वां जङ्गिडः प्र ण आयूंषि तारिषत्

स जङ्गिडस्य महिमा परि णः पातु विश्वतः । विष्कन्धं येन सासाह संस्कन्धम् ओज ओजसा

तृष्ट्वा देवा अजनयन् निष्ठितं भूम्याम् अधि । तम् उ त्वाङ्गिरा इति ब्रह्माणः पूर्व्या विदुः

न त्वा पूर्वा ओषधयो न त्वा तरन्तु या नवाः । विबाध उग्रो जङ्गिडः परिपाणः सुमङ्गलः

अश्वोपदान् भगवो जङ्गिडामितवीर्य । पुरा त उग्राय सत उपेन्द्रो वीर्यं ददौ

उग्र इत् ते वनस्पत इन्द्र ओज्मानम् आ दधौ । अमीवाः सर्वाश् चातयञ् जहि रक्षांस्य् ओषधे

अशरीकं विशरीकं बलासं पुष्ट्यामयम् । तक्मानं विश्वशारदम् अरसं जङ्गिडस् करत्

इन्द्रस्य नाम गृह्णन्त ऋषयो जङ्गिडं ददुः । देवा यं चक्रुर् भेषजम् अग्रे विष्कन्धदूषणम्

स नो रक्षतु जङ्गिडो धनपालो धनेव । देवा यं चक्रुर् ब्राह्मणाः परिपाणम् अरातिहम्

दुर्हार्दसं घोरचक्षुं पापकृत्वानम् आगतम् । तांस् त्वं सहस्रचक्षो प्रतीबोधेन नाशय परिपानो ऽसि जङ्गिदः

परि मा दिवः परि मा पृथिव्याः पर्य् अन्तरिक्षात् परि मा वीरुद्भ्यः । परि मा भूतात् परि मोत भव्याद् दिशो दिशो जङ्गिडः पात्व् अस्मान्

य ऋष्णवो देवकृता य उचो बभृते न्याः । सर्वांस् तान् विश्वभेषजो अरसान् जङ्गिडस् करत्

प्रति गृहाण पृथिवी नीतम् एतद् आज्यस्य मथितं शरीरम् । इमां धेनुम् अस्य दातुस् त्वं रक्ष बर्हिष्य् आ यथासत्

उत त्वाहुर् वरुणस्य पत्नीम् अथो त्वाहुर् अदितिं विश्वरूपाम् । अधि जरायुम् आघारे हव्यवाहम् अग्नाव् अस्या महिमानं जुहोमि

स साहस्रं तन्तुम् अन्व् आ ततान सो अग्निष्टोमान् दशतं सम् आप । अधिजरायुं सवत्सां यो ददाति तं वै देवाः स्वर् आ रोहयन्ति

अधिजरायुः स्वर् आ रोहयन्त्य् अनेन दत्ता सुदुघा वयोधाः । सास्मै दुहां शतधारम् अक्षितं यम् अस्य लोके परमे व्योमन्

पूर्ववत्सेन सह वत्सिनी गौर् यो ऽस्या वत्सो अपरो जरायु तत् । तृतीयं मांसं परिनिर्मितं यत् तस्माद् देवा अधिजरायुम् आहुः

आ धावय शवसा वावृधान- -उत्तराव श्रव आधेह्य् अस्मै । इमम् इन्द्र महतामेन रक्ष सं प्रजया तन्वा सं बलेन

दुर्वेदावस्ताद् बहुधा परस्ताद् विश्वे देवाः प्रति पश्यन्त्य् आयतीम् । या भद्रा या सर्वतः समीची सेद् आहुतिर् भवतु मे तराज्या

गृष्टिं धेनुम् अधिजरायुं स्वधां कृण्वानः प्र ददाति ब्रह्मणे । सास्मै दुहां शतधारम् अक्षितम् अमुष्मिꣳल् लोके युग उत्तरस्मिन्

वत्सं जरायु प्रतिधुक् पीयूषं यो नो ददाति सुदुघामधेनुम् । तस्य देवाः प्र तिरन्त्व् आयुः स आ रोहतु सुकृताम् उलोकम्

परिवालाम् अधिजरायुं युधा जीवो अददाग्र एताम् । स्योना नः शग्मा शिवा विशेह मा नो हिंसीर् हरसा दैव्येन

भद्रकृतं सुकृतमादु शंभुवम् अरं भुवं प्रति गृह्णाम्य् आयतीम् । घृतश्रियं नभसी संवसानां देवान् मनुष्याꣳ असुरान् उतर्षीन्

पञ्च देवाः प्र पिबन्त एताम् इन्द्रस् त्वष्टा वरुणो मित्रो अग्निः । ते सर्वे सम् अदुर् मह्यम् एतां तयेह जीवन् प्र तिरस्वायुः

कश्यपो ऽयं जमदग्निर् वसिष्ठ ऋषयो नः ससनुर् अग्र एताम् । भरद्वाजो गोतमो अत्रिर् नः स्योनां विश्वामित्रो ददुषः प्र तिरात्य् आयुः

ऊर्जं देवेभ्यः सुभग ऊर्जं मनुष्येभ्यः । ऊर्जं पितृभ्यो अघ्न्य ऊर्जा ददत मा विश

या जाता ओषधयो देवेभ्यस् त्रियुगं पुरा । मन्ये नु बभ्रूणाम् अहं शतं धामानि सप्त च

शतं वो अम्ब धामानि सहस्रम् उत वो रुहः । अधा शतकृत्वो यूयम् इमं मे अगदं कृत

पुष्पवतीः प्रसूमतीः फलिनीर् अफला उत । अश्वा इव स्थ जित्वरीर् वीरुधः पारयिष्णवः

ओषधीर् इति मातरो यद् वो देवीर् उपब्रुवे । रपांसि विघ्नतीर् इत रक्षश् चातयमानाः

निष्कृतिर् नाम वो माता निष्कृतिर् नाम वः पिता । सराः पतत्रिणी स्थ यद् आमयति निष्कृतिः

अश्वत्थे वो निषदनं पर्णे वो वसतिष् कृता । गोभाज इत् किलासथ यत् सनवथ पुरुषम्

यद् अहं वाजयन्न् इमा ओषधीर् हस्त आदधे । आत्म यक्ष्मस्य नश्यतु पुरा जीवगृभो यथा

उच् छुष्मा ओषधीनां गावो गोष्ठाद् इवेरते । धनं सनिष्यन्तीनाम् आत्मानं तव पूरुषः

यद् ओषधयः समग्मत राजानः समिताव् इव । विप्रः स उच्यते भिषग् रक्षोहामीवचातनः

अश्वावतीं सोमावतीम् ऊर्जयन्तीम् उदोजसम् । आवित्सि सर्वा ओषधीर् इतो मा पारयान् इति

अति विश्वाः परिष्ठा स्तेन इव व्रजम् अक्रमीत् । ओषधयः प्रचुच्यवुर् यत् किं च तन्वो रपः

यस्यौषधयः प्रसर्पथ- -अङ्गम् अङ्गं परुष् परुः । तस्माद् यक्ष्मं वि बाधध्वम् उग्रो मध्यमशीर् इव

अन्या वो अन्याम् अवत्व् अन्यान्यस्या उपावत । ओषधयः संविदाना इदं मे प्रावता वचः

अवपतन्तीर् अपदं दिव ओषधयस् परि । यं जीवम् अश्नवामहै न स रिष्याति पूरुषः

या ओषधयः सोमराज्ञीर् बह्वीः शतविचक्षणाः । बृहस्पतिप्रसूतास् ता नो मुञ्चन्त्व् अंहसः

याः फलिनीर् या अफला अकोशा याश् च केशिनीः । बृहस्पतिप्रसूतास् ता नो मुञ्चन्त्व् अंहसः

जीवलां नघारिषाम् आ ते बध्नाम्य् ओषधिम् । या त आयुर् उपाहराद् अप रक्षांसि चातयात्

कालो अश्वो वहति सप्तरश्मिः सहस्राक्षो अजरो भूरिरेताः । ताम् आ रोहन्ति कवयो विपश्चितस् तस्य चक्रा भुवनानि विश्वा

सप्त चक्रान् वहति काल एष सप्तास्य नाभीर् अमृतं न्व् अक्षः । स इमा विश्वा भुवनान्य् अञ्जन् कालः स ईयते प्रथमो नु देवः

पूर्णः कुम्भो अधि काल आहितस् तं वै पश्यामो बहुधा नु सन्तम् । स इमा विश्वा भुवनानि प्रत्यङ् कालं तम् आहुः परमे व्योमन्

स एव सन् भुवनान्य् आभरत् स एव सन् भुवनानि पर्य् ऐत् । पिता सन्न् अभवत् पुत्र एषां तस्माद् वै नान्यत् परम् अस्ति तेजः

कालो ऽमूं दिवम् अजनयत् कल इमां पृथिवीम् उत । कालेन भूतं भव्यं च- -इषितं ह वि तिष्ठते

कालो भूतिम् असृजत् कले तपति सूर्यः । कालो ह विश्वा भूतानि काले चक्षुर् वि पश्यति

काले मनः काले प्राणः काले नाम समाहितम् । कालेन सर्वा नन्दन्त्य् आगतेन प्रजा इमाः

काले तपः काले ज्येष्ठं काले ब्रह्म समाहितम् । कालो ह सर्वस्येश्वरो यः पितासीत् प्रजापतेः

तेनेषितं तेन जातं तद् उ तस्मिन् प्रतिष्ठितम् । कालो ह ब्रह्म भूत्वा बिभर्ति परमेष्ठिनम्

कालः प्रजाम् असृजत कालो अग्रे प्रजापतिम् । स्वयम्भूः कश्यपः कालात् तपः कालाद् अजायत

कालाद् आपः सम् अभवन् कालाद् ब्रह्म तपो दिशः । कालेनोद् एति सूर्यः काले नि विशते पुनः

कालेन वातः पवते कालेन पृथिवी मही द्यौर् मही काल आहिता । कालो ह भूतं भव्यं च पुत्रो अजनयत् पुरः

कालाद् ऋचः सम् अभवन् यजुष् कालाद् अजायत । कालो यज्ञं सम् ऐरयद् देवेभ्यो भागम् अक्षितम्

काले गन्धर्वाप्सरसः काले लोकाः समाहिताः । काले ऽयम् अङ्गिरा देवो अथर्वा चाधि तिष्ठतः

इमं च लोकं परमं च लोकं पुण्यांश् च लोकान् विधृतीश् च पुण्याः । सर्वाꣳल् लोकान् अभिजित्य ब्रह्मणा कालः स ईयते परमो नु देवः

सप्तैतं सप्त ऋषयः शल्यकर्ता द्वादश । आविद्धं शल्यं चाक्रतुर् इन्द्रराशिं महोदरम्

इन्द्रराशिं मित्रावरुणाव् आविद्धं निर् अकृन्ततम् । प्रसूतम् इन्द्रेणोग्रेण ब्राह्मणानाम् असत् पितुः

नैनम् अश्नीयाद् अब्राह्मणो न गृहान् प्र हरेत् स्वान् । तृष्टं विषम् इव तैमातम् इन्द्रराशिः खले शये

अयं शये तन्वं रक्षमाणो यो अश्नात्य् अविचक्षाण एतम् । मध्ये खलस्य निर्मित इन्द्रराशिर् महोदरः

उतैष यक्ष्मं भवति- -इन्द्रराशिर् महोदरः । भीमो अन्नस्य संकाशे अश्व इवात्ति शिनी नडम्

य इन्द्रराशिं निर्वपाद् वर्धयात् खलमान्याः । स्फातिं च खल्यां गृह्णातु गवां च बहु पुष्यतु

यम् उवाह शुनःशेपो यम् इन्द्रो ब्रह्मणस्पतिः । तं चक्रुः शिवम् अस्मभ्यं ऋषयो जीवनाय कम्

तृढं शाकं तम् अशयद् दत्तम् आसीच् छ्वापदम् । पन्द्रा स्म रुप्यन्तः शेरे य आदन्वहुतं हविः

अनडुहां पृश्निशफानां वहतां वहरापिणाम् । कीनाशस्य श्रमात् स्वेदाद् इन्द्रराशिर् अजायत

यत् किनाशस्य स्वेद एति संतप्तस् तन्वस् परि । अपां गाव इव तृष्यन्तीर् इन्द्रराशिं सो अश्नुते

यत् कीनाशं सीरपतिर् दण्डेन हन्ति मन्युतः । यत् किं च खल्यं सादान्ववम् इन्द्रराशौ तद् आहितम्

उलूखलमुसलं तानि चोदय सूर्पं नार्य् अपविचे कृणुष्व । वाहाय पुत्राय गोतम इन्द्रराशिं मधुमन्तं कृणोतु

एतत् सूर्पं जरितर् आ हर- -उलूखलमुसलं कुम्भ्य् आ गहि । पुत्रा नो अद्य सुदिनत्वे अह्नि पित्तम् अश्नन्त मधुमन्तम् अंशुम्

अग्निर् नो दूतः प्रहितो ऽयम् आगन् स नः सर्वम् अन्नम् अविषं कृणोतु । निराविद्धम् अकृतं ब्रह्मणेतो ऽदोमधं पित्तम् अत्त प्रसूताः

स्वादो पितो मधो पित उप नः पितव् आ गहि । शिवः शिवाभिर् ऊतिभिः

सिंहो भूत्वा गा मृणात्य् अग्निर् भूत्वा धान्यम् । इन्द्रराशिर् अनिर्मितो मयारं चाव गच्छति

शतकाण्डो दुश्च्यवनः सहस्रपर्ण उत्तिरः । दर्भो य उग्र ओषधिस् तं ते बध्नाम्य् आयुषे

नास्य केशान् प्र वपन्ति नोरसि ताडम् आ घ्नते । यस्मा अच्छिन्नपर्णेन दर्भेण शर्म यच्छति

दिवि ते तूलम् ओषधे पृथिव्याम् असि निष्ठितः । त्वया सहस्रकाण्डेन आयुष् प्र वर्धयामहे

तिस्रो दिवो अत्य् अतृणस् तिस्र इमाः पृथिवीर् उत । तयाहं सर्वान् दुर्हार्दो जिह्वां नि तृणद्मि वचांसि च

त्वम् असि सहमानो अहम् अस्मि सहस्वान् । उभौ सहस्वन्तौ भूत्वा सपत्नान् सहिषीवहि

सहस्व नो अभिमातिं सहस्व पृतनायतः । सहस्व सर्वान् दुर्हार्दः सुहार्दो मे बहून् कृधि

दर्भेण देवजातेन दिविष्टम्भेन शश्वद् इत् । तेनाहं सस्वतो जनाꣳ असनं सनवानि च

प्रियं मा दर्भं कृणु ब्रह्मराजन्याभ्यां शूद्राय चार्याय च । यस्मै च कामयामहे सर्वस्मै च विपश्यते

यो जायमानः पृथिवीम् अदृंहद् यो अस्तभ्नाद् अन्तरिक्षं दिवं च । यं बिभ्रतं ननु पाप्मा विवेद स नो ऽयं दर्भो धरुणो दिवा कः

सपत्नहा शतकाण्डः सहस्वान् ओषधीनां प्रथमः सं बभूव । स नो ऽयं दर्भः परि पातु विश्वतस् तेन साक्षीय पृतनाः पृतन्यतः

सहस्रार्घः शतकाण्डः पयस्वान् अपाम् अग्निर् वीरुधां राजसूयम् । स नो ऽयं दर्भः परि पातु विश्वतो दैवो मणिर् आयुषा सं सृजाति नः

घृताद् उल्लुप्तो मधुमान् पयस्वान् भूमिदृंहो अच्युतश् चावयिष्णुः । नुदन् सपत्नान् अधरांश् च कृण्वन् दर्भारोह महता महेन्द्रियेण

त्वं भूमिम् अत्य् एष्य् ओजसा त्वं वेद्यां सीदसि चारुर् अध्वरे । त्वां पवित्रम् ऋषयो ऽभरन्त त्वं पुनीहि दुरितान्य् अस्मत्

तीक्ष्णो राजा विषासही रक्षोहा विश्वचर्षणिः । तेजो देवानां बलम् उग्रम् एतत् तं ते बध्नामि जरसे स्वस्तये

दर्भेण त्वं कृणु वीर्याणि दर्भं बिभ्रद् आत्मना मा व्यथिष्ठाः । अतिष्ठायो वर्चसैध्वन्यान् सूर्य इवा भाहि प्रदिशश् चतस्रः

उद् ईरतां पृथिवी जीरदानुः शीत एनाम् अन्तर्वान् अनु वातु वातः । ऋत्वियावती पृथिवी प्रति गृह्णातु बीजं सहस्रवल्लिशं सुरुहारोहयन्ती

इन्द्र एनां हर्यश्वो अग्निर् वा रोहिताश्वः । अश्विना रासभाश्वा कृषिं देवीम् अयूयुजन्

शुनं वरत्राम् आ यच्छ शुनम् अष्ट्राम् उद् इङ्गय । शुनं तोतप्यतां फालः शुनं वहतु लाङ्गलम्

युनक्तु वाहान् वि युगा तनोत कृते क्षेत्रे वपतेह बीजम् । तथा धाता तथा भगस् तथा कृणुताम् अश्विना तथा देवी सरस्वती

सुपिप्पला ओषधयो नाहीना अपक्षत । तद् इन्द्रो वरुणो वायुर् अश्विनेदं मे प्र तिरता वचः

धाता पूषा बृहस्पतिर् भूत्याः सम् अजीगमन् । कृषिं देवाः स्वर्विदः

कल्याणी सुभगेव या संस्थायां वपुषेण्या । सा नस् तिराति मधुमन्तम् अंशुम्

अन्नस्य भूमा पुरुषस्य भूमा भूमा पशूनां त इह श्रयन्ताम् । तीव्रा वर्षन्तु वृष्टयो भूतये महसे वृधे

पिन्वानः पर्जन्यस् तिष्ठतु सह पृष्ठयोद् एति सूर्यः । आनन्दं जनयन् यवः सर्वा अरातीर् अपबाधमानः

वि जिहीष्व पृथिवीम् अह्युर् वि पक्षम् ऋद्वी भव । भद्रं रोहतु धान्यम्

उत्सेध सेध गा अजन् विन्देहेरां महस् कृधि । मा वो रिषत् कूटग्राहो मा व आ शारि लाङ्गलम्

मो अस्माकम् उग्राः संरब्धास् तन्वः किं चनाममत् । रायस्पोषं शुनासीरा अथो सीताभगश् च यः

देष्ट्री समुद्रः सिनीवाली कृषिं नो अभि हिन्वत । इमा याः पञ्च प्रदिशस् ता वातो अभि हिन्वत । वलीके सत्वताम् इव तीव्रा वर्षन्तु वृष्टयः

शुनं कीनाशो अन्व् एतु वाहाञ् छुनं फालो विनुदन्न् एतु भूमिम् । शुनासीरा हविषा वावृधाना शुनं धान्यानि कृणुतां युवं नः

या नः पीपरद् अश्विना ज्योतिष्मती तमस् तिरः । ताम् अस्मे रासेताम् इषम्

ऊर्ध्वश्रितो वै नामैता आपो यद् ओषधयश् च वनस्पतयश् च तासाम् अग्निर् अधिपतिः । यो वा एता ऊर्ध्वश्रित आपो वेदाग्निम् अधिपतिम् । यथैतम् एता ऊर्ध्वा उपतिष्ठन्त्य् एवैनम् ऊर्ध्वा उप तिष्ठन्त्य् अधिपतिर् भवति स्वानां चान्येषां च य एवं वेद

प्रस्कद्वरीर् वै नामैता आपो यत् पृष्वास् तासाम् आदित्यो ऽधिपतिः । यो वा एताः प्रस्कद्वरीर् आपो वेदादित्यम् अधिपतिम् । यथैता एतस्मिन्न् उद्यति प्रस्कन्दन्त्य् एवास्मिन्न् आ यति प्रस्कन्दन्त्य् अधिपतिः (…)

तक्वरीर् वै नामैता आपो याः सूदय तासां पृथिव्य् अधिपत्नी । यो वा एतास् तक्वरीर् आपो वेद पृथिवीम् अधिपत्नीम् । यथैता एतस्यां प्रणुतास् तकन्तीर् यन्त्य् एवैनेन द्विषन्तः प्रणुता यन्त्य् अधिपतिः (…)

वशिनीर् वै नामैता आपो याः स्यन्दन्ते तासां वरुणो ऽधिपतिः । यो वा एता वशिनीर् आपो वेद वरुणम् अधिपतिम् । यथैतम् एतासां स्यन्दमानानां वशम् आदत्त एवा द्विषतां वशम् आ दत्ते ऽधिपतिः (…)

ऊर्जो वै नामैता आपो यद् गावस् तासां त्वष्टाधिपतिः । यो वा एता ऊर्ज आपो वेद त्वष्टारम् अधिपतिम् । ऊर्जस्वी तेजस्वी भवति प्र साहस्रान् पशून् आप्नोत्य् अधिपतिर् भवति (…)

वर्चो वै नामैता आपो यद् घृतं तासां पूषा अधिपतिः । यो वा एता वर्च आपो वेद पूषणम् अधिपतिम् । वर्चस्वी तेजस्वी भवत्य् उतास्यानभ्यक्तस्य मुखं रोचते ऽधिपतिः (…)

ओजो वै नामैता आपो यन् मधु तासाम् इन्द्रो ऽधिपतिः । यो वा एता ओज आपो वेदेन्द्रम् अधिपतिम् । ओजस्वी वीर्यावान् इन्द्रियावी भवति प्र राजसभायां मधुपर्कम् आप्नोत्य् अधिपतिः (…)

उग्रा वै नामैता आपो यद् ध्रादुनयस् तासां मरुतो अधिपतयः । यो वा एता उग्रा आपो वेद मरुतो ऽधिपतीन् । उग्रो बलवान भवति मारुतं शर्ध इत्य् एनम् आहुर् अधिपतिः (…)

महो वै नामैता आपो यद् वर्षं तासां पर्जन्यो ऽधिपतिः । यो वा एता मह आपो वेद पर्जन्यम् अधिपतिम् । महस्वी मित्रबाहो भवत्य् उतैनेन स्वा नन्दन्त्य् अस्माकम् अयम् इति तस्मात् सर्वो वृष्टे महीयते ऽधिपतिः (…)

अतिमन्या वै नामैता आपो यत् सुरा तसाम् अश्विनाधिपती । यो वा एता अतिमन्या आपो वेदाश्विनाधिपती । अति मन्यते भ्रातृव्यान् नैनं भ्रातृव्या अति मन्यन्ते तस्मान् मत्तो मत्तम् अति मन्यते ऽधिपतिः (…)

परिचितो वै नामैता आपो याः कर्ष्वां तासां यमो ऽधिपतिः । यो वा एताः परिचित आपो वेद यमम् अधिपतिम् । पर्य् एनं स्वाश् च विश्याश् चावश्यन्त्य् अधिपतिः (…)

रन्तयो वै नामैता आपो य स्त्रियस् तासां कामो ऽधिपतिः । यो वा एता रन्तीर् आपो वेद कामम् अधिपतिम् । रमन्ते अस्मिन् रमणीयो भवति काम इव स्त्रीणाम् अधिपतिः (…)

विश्वभृतो वै नामैता आपो यत् पुरुषस् तासां मृत्युर् अधिपतिः । यो वा एता विश्वभृत आपो वेद मृत्युम् अधिपतिम् । विश्वस्य भर्ता भवति विश्वम् एनं बिभर्त्य् आस्य त्रयो ऽग्नयो गृहे धीयन्ते दक्षिणाग्निर् गार्हपत्य आहवनीयः । ऐनं चत्वारि वामानि गच्छन्ति निष्कः कंसो ऽश्वतरो हस्त्य् अधिपतिः (…)

तासां वा एतासाम् अपां हिमवान् ऊधः सोमो वत्सः परमेष्ठ्य् अधिपतिः । यो वा एतासाम् अपां हिमवन्तम् ऊधः सोमं वत्सं परमेष्ठिनम् अधिपतिं वेद । परमेष्ठी भवति गच्छति परमेष्ठिताम् अधिपतिर् भवति स्वानां चान्येषां च य एवं वेद